بديع الزمان فروزانفر
مقدمه 3
شرح مثنوى شريف ( فارسى )
9 - المقدّمة التّاسعة در كيفيّت تعلّق ارواح به ابدان . اين مقدّمات مبتنى است بر آراء و اقوال ابن عربى در كتب خود و نيز صدر الدّين محمّد بن اسحاق قونوى در كتاب مفتاح الغيب و تفسير سورهء فاتحه و متأثّر است از مباحثى كه داود قيصرى در آغاز شرح فصوص آورده است و با افكار حضرت مولانا چندان ارتباطى ندارد . و از آن پس مؤلّف شرح مثنوى شريف را آغاز مىكند بدين گونه كه عدّهاى از ابيات را بسليقهء خود جدا و نقل مىكند و نخست نوا در لغات را شرحى مختصر مىكند و آن گاه ابيات مثنوى را شرحى به اشباع و تفصيل باز مىگويد كه بنياد آن ، عقايد ابن عربى و پيروان اوست و گاهى نيز بگفتار مشايخ متقدّم مانند بايزيد و جنيد و ابو بكر واسطى متمسّك مىشود و از اشعار مولانا و خواجه حافظ و حكيم سنايى و بحسب ندرت از گفتهء بهاء الدّين محمّد عاملى نظير مىآورد و چون نسخهء مثنوى كه در دست داشته از نسخههاى متداول و تصحيح ناشده بوده بدين جهت در بعضى موارد بتكلّفات نابجا دوچار افتاده است و با اين همه چون از اصول تصوّف اطّلاع وسيع داشته و خود نيز اهل سلوك بوده شرح او را مىتوان در عداد شروح بسيار مفيد و بالنّسبه دقيق كه بر مثنوى نوشتهاند محسوب داشت . افسوس كه مؤلّف نتوانسته است كار مهمّ خود را بپايان رساند و تنها بشرح دفتر اوّل و دوم از مثنوى توفيق يافته است . پس از آن كه از وجود اين نسخهء نفيس و عزيز كه ظاهرا بخطّ مؤلّف است در موزهء بريتانيا آگاهى يافتم از مخدوم گران مايه جناب آقاى عبّاس آرام ( از مردان صديق و خبير كشور ) كه در آن هنگام وظيفهء خطير سفارت كبراى دولت شاهنشاهى ايران را در انگلستان بر عهده داشتند تقاضا كردم كه عكسى از آن براى من تهيّه فرمايند ، ايشان با كمال سعهء صدر و بنفقهء خود و بكوشش آقاى دكتر تيمورى رايزن سفارت كبراى شاهنشاهى و بوسيلهء جناب آقاى